Een film kan soms meer doen dan alleen een verhaal vertellen. Dat bleek toen een aantal leerlingen van Werkenrode School, van de vmbo-locatie op het Montessori College Groesbeek, in februari filmhuis LUX bezocht voor de film Iedereen is van de Wereld. Voor veel leerlingen was het hun eerste bezoek aan een filmhuis. Voor sommigen zelfs hun eerste bioscoopervaring.
Juist dat maakte deze middag bijzonder. Leerlingen keken niet alleen naar een film, maar stapten ook even in een andere wereld. Ze deden een culturele ervaring op, dachten na over grote thema’s en oefenden met het verwoorden van wat een verhaal met hen doet.
Film is binnen het vak culturele en kunstzinnige vorming (ckv) meer dan een onderdeel van het programma. Op Werkenrode School is er bewust aandacht voor films die iets losmaken. Films die leerlingen laten nadenken, raken of verrassen. Niet alleen films die zij zelf snel zouden kiezen, maar juist ook films die een ander gesprek openen.
Bij Iedereen is van de Wereld hielp het dat er lesmateriaal beschikbaar was voor voorbereiding en nabespreking. Daardoor bleef het niet bij kijken alleen. In de klas bereidden leerlingen zich voor, vulden zij een filmkijkwijzer in en gingen zij daarna samen in gesprek over wat zij hadden gezien.
Voor het filmbezoek viel de keuze bewust op LUX in Nijmegen. Niet op een grote commerciële bioscoop, maar op een plek waar de film zelf centraal staat. Dat gaf deze ervaring een andere sfeer.
Voor veel jongeren was dat nieuw. Veel leerlingen gaan niet vaak naar de bioscoop. En als zij al gaan, is dat meestal naar een grote bioscoop en naar films die vooral gericht zijn op ontspanning. Juist daarom was een bezoek als dit zo waardevol. Het liet zien dat cultuur op verschillende manieren beleefd kan worden en dat leren ook buiten het klaslokaal plaatsvindt.
De film maakte indruk. Vooral de verhaallijn rond ziekte en verlies kwam dichtbij. Daar herkenden veel leerlingen iets in. Andere thema’s, zoals vluchten en ergens opnieuw moeten beginnen, lagen verder van hun eigen belevingswereld af. Juist daarom waren de gesprekken na afloop zo waardevol.
Direct na de film volgde een nabespreking met educatieve medewerkers van LUX. Daarna kreeg het gesprek ook in de klas een vervolg. Bijvoorbeeld met vragen als: wat gebeurt er als een nieuwe klasgenoot niet vanzelf wordt opgenomen in de groep? Wat voelt eerlijk? En waarom is dat soms toch ingewikkeld?
Dat soort vragen zijn niet altijd eenvoudig. Leerlingen hebben vaak wel een mening, maar vinden het soms lastig om die ook toe te lichten. Precies daar zit de kracht van dit soort ervaringen. Leerlingen leren kijken, nadenken en woorden geven aan wat zij voelen en vinden.
Na het bezoek werkten de leerlingen in de klas verder met de filmkijkwijzer. Ze keken niet alleen naar het verhaal, maar ook naar hoe de film is gemaakt. Wie zijn de hoofdpersonen? Hoe is te zien in welke tijd het verhaal zich afspeelt? En wat doen camerawerk en decor met de beleving van een scène?
Zo gebeurt er meer dan alleen film kijken. Leerlingen oefenen in reflectie, in taal en in het onderbouwen van hun mening. Dat zijn belangrijke vaardigheden, binnen ckv en daarbuiten. Het helpt jongeren om steviger in de wereld te staan en bewuster te verwoorden wat zij zien, denken en ervaren.
De samenwerking met LUX en Netwerk Filmeducatie maakte dit bezoek extra sterk. Door de introductie, de nabespreking en het beschikbare lesmateriaal ontstond een mooie verbinding tussen school en de culturele wereld daarbuiten.
Dat is van grote waarde voor onze leerlingen. Juist door samen te werken met partners buiten school ontstaat ruimte om ervaringen op te doen die binnen school niet altijd te organiseren zijn. Zo wordt de wereld groter, terwijl de begeleiding vertrouwd blijft.
Een filmbezoek lijkt misschien klein. Maar voor leerlingen kan het veel betekenen. Een nieuwe plek bezoeken. Samen iets beleven. Stilstaan bij moeilijke thema’s. Woorden vinden voor wat raakt.
Daarmee is dit meer dan een cultureel uitje. Het is ook een manier om leerlingen stap voor stap voor te bereiden op meedoen in de samenleving, op een manier die bij hen past.